Oogdruppelen is voor veel mensen lastiger dan gedacht
Oogdruppelen lijkt een eenvoudige handeling. U houdt het flesje boven het oog, knijpt één keer en de druppel komt vanzelf op de juiste plek terecht. In de praktijk blijkt dit voor veel mensen minder vanzelfsprekend. Vooral wanneer iemand dagelijks moet druppelen bij glaucoom, droge ogen of na een staaroperatie, kunnen kleine problemen grote invloed hebben op het juiste gebruik van oogdruppels.
Uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen blijkt dat Nederlandse openbare apotheken in 2023 aan 2,3 miljoen mensen een middel voor toepassing in het oog of oor verstrekten. Een groot deel van deze groep gebruikt oogdruppels tijdelijk of langdurig. Daarmee is oogdruppelen geen kleine zorghandeling, maar een dagelijkse routine voor een grote groep mensen.
Waarom is goed oogdruppelen belangrijk?
Oogdruppels worden onder andere gebruikt bij glaucoom, droge ogen, ontstekingen en na een staaroperatie. Bij glaucoom zijn oogdruppels vaak de eerste stap in de behandeling. Ze worden gebruikt om de oogdruk te verlagen en moeten meestal dagelijks en langdurig worden gebruikt.
Na een staaroperatie krijgen patiënten vaak oogdruppels mee naar huis. Deze druppels ondersteunen het herstel van het geopereerde oog. De oogarts of kliniek geeft aan hoe vaak en hoelang er gedruppeld moet worden.
Juist omdat oogdruppels vaak op vaste momenten moeten worden gebruikt, is de uitvoering belangrijk. Een gemiste druppel, meerdere druppels tegelijk of een druppel die naast het oog terechtkomt, kan ervoor zorgen dat de behandeling minder goed wordt gevolgd dan bedoeld.
Wat maakt oogdruppelen moeilijk?
De handeling vraagt meer dan veel mensen denken. Iemand moet het hoofd naar achteren houden, het flesje goed boven het oog positioneren, voldoende kracht zetten, niet te hard knijpen, niet knipperen en voorkomen dat het tuitje het oog of de huid raakt.
Onderzoek naar oogdruppeltechniek laat zien dat veelvoorkomende fouten zijn dat het flesje het oog of ooglid raakt, dat het oog na het druppelen niet goed gesloten wordt en dat de traanbuis niet wordt dichtgedrukt. In een studie naar oogdruppeltechniek raakte 40,7% van de patiënten met het flesje het oog of ooglid, terwijl 67,8% het oog niet sloot na het druppelen.
Ook internationale literatuur over hulpmiddelen voor oogdruppelen benoemt meerdere terugkerende problemen: moeite met richten, het hoofd ver genoeg achterover houden, morsen, besmetting van het flesje voorkomen en genoeg kracht zetten om een druppel uit het flesje te krijgen.
Vooral zelfstandig druppelen vraagt veel controle
Zelfstandig druppelen is voor veel mensen belangrijk. Het voorkomt afhankelijkheid van een partner, mantelzorger, thuiszorg of apotheekservice. Tegelijkertijd is zelfstandig druppelen juist lastig wanneer iemand minder goed ziet, trillende handen heeft, minder handkracht heeft of moeite heeft met fijne motoriek.
Bij glaucoom speelt dit extra sterk. De behandeling is vaak langdurig en druppels moeten consequent worden gebruikt. Glaucoma UK geeft aan dat hulpmiddelen voor oogdruppelen kunnen helpen om druppels correcter toe te dienen, onder andere door het flesje stabieler boven het oog te positioneren of het knijpen makkelijker te maken.
Ook Het Oogziekenhuis Rotterdam benoemt dat oogdruppelen eenvoudig lijkt, maar voor veel mensen lastig is. Daarom worden stap-voor-stap instructies en hulpmiddelen zoals een oogdruppelbril ingezet om mensen langer zelfstandig te laten druppelen.
Veelgemaakte fouten bij oogdruppelen
In de praktijk komen vooral deze problemen vaak voor:
- De druppel komt naast het oog terecht.
- Er komen meerdere druppels tegelijk uit het flesje.
- Het flesje raakt het oog, de wimpers of de huid.
- De gebruiker knijpt te hard of juist niet hard genoeg.
- Het hoofd wordt niet goed gepositioneerd.
- De gebruiker knippert precies op het moment van druppelen.
- Het is onduidelijk of de druppel daadwerkelijk in het oog is gekomen.
- Bij meerdere soorten oogdruppels wordt er te weinig tijd tussen de druppels gehouden.
Dat laatste punt is belangrijk. Verschillende oogklinieken adviseren om minimaal vijf minuten tussen verschillende oogdruppels te wachten, zodat de tweede druppel de eerste niet wegspoelt.
Oogdruppelen bij glaucoom
Bij glaucoom is consequent druppelen belangrijk, omdat de druppels bedoeld zijn om de oogdruk te verlagen. Volgens het Oogfonds kunnen mensen met glaucoom zelf bijdragen aan het behoud van hun zicht door hun oogdruppels elke dag goed te gebruiken en controles bij de oogarts bij te wonen. Het Oogfonds adviseert ook om bij moeite met druppelen naar hulpmiddelen te vragen bij de apotheek.
Toch is therapietrouw bij glaucoom een bekend probleem. In een overzichtsartikel over therapietrouw bij glaucoom wordt genoemd dat problemen met het toedienen van oogdruppels een belangrijke reden kunnen zijn waarom patiënten hun behandeling minder goed volgen. In een Amerikaanse survey gaf 62% van de glaucoompatiënten aan problemen te ervaren met het volgen van de voorgeschreven behandeling; druppeltoediening werd daarbij als veelvoorkomende belemmering genoemd.
Dit betekent niet dat een hulpmiddel glaucoom behandelt. Een hulpmiddel kan wel ondersteunen bij het correcter en zelfstandiger toedienen van de voorgeschreven oogdruppels.
Oogdruppelen na een staaroperatie
Ook na een staaroperatie is goed druppelen belangrijk. Patiënten krijgen vaak een druppelschema mee voor de weken na de operatie. Thuisarts.nl vermeldt dat patiënten na een staaroperatie oogdruppels meekrijgen en uitleg krijgen over hoe zij deze moeten gebruiken.
In de praktijk kan juist deze tijdelijke periode lastig zijn. Mensen die vóór de operatie nooit oogdruppels gebruikten, moeten ineens meerdere keren per dag druppelen. Daarbij kan het geopereerde oog gevoelig zijn, waardoor iemand sneller knippert of onzeker wordt tijdens het toedienen.
Een hulpmiddel zoals een druppelbril kan in deze situatie ondersteuning bieden bij het richten en stabiel houden van het flesje. De patiënt moet altijd het druppelschema van de arts of kliniek blijven volgen.
Waarom één druppel meestal genoeg is
Veel gebruikers denken dat extra druppelen beter is, zeker wanneer zij twijfelen of de eerste druppel goed terecht is gekomen. Dat is meestal niet de bedoeling. Het Oogziekenhuis Rotterdam geeft aan dat oogdruppels optimaal werken wanneer er één druppel per keer wordt gebruikt, en niet meer.
Te veel druppelen kan leiden tot verspilling, irritatie of onnodig snel lege flesjes. Bovendien past er maar een beperkte hoeveelheid vloeistof in het oog. Wat te veel is, loopt vaak weer uit het oog.
Wat helpt om beter te druppelen?
Goed oogdruppelen begint met een duidelijke routine. Was vooraf de handen, lees de instructie van de arts of apotheek, gebruik de druppels op vaste momenten en controleer of het flesje geschikt is voor zelfstandig gebruik.
Daarnaast kunnen praktische hulpmiddelen helpen. Denk aan een spiegel, een vast druppelschema, een alarm op de telefoon of een hulpmiddel dat het flesje beter positioneert. Bij mensen die moeite hebben met richten, knijpen of het stabiel houden van het flesje kan een oogdruppelbril of druppelbril uitkomst bieden.
De Oculoo oogdruppelbril is ontwikkeld om gebruikers te ondersteunen bij het zelfstandig toedienen van oogdruppels. De bril helpt bij het positioneren van het flesje boven het oog en ondersteunt de knijpbeweging. Daarmee is Oculoo bedoeld als praktisch hulpmiddel bij het druppelen, niet als behandeling van een oogaandoening.
Conclusie
Oogdruppelen lijkt eenvoudig, maar vraagt in werkelijkheid veel precisie. De gebruiker moet goed richten, voldoende kracht zetten, rustig blijven kijken en voorkomen dat het flesje het oog raakt. Voor mensen die dagelijks druppelen bij glaucoom, droge ogen of na een staaroperatie kan dit een terugkerende uitdaging zijn.
Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat fouten bij oogdruppelen regelmatig voorkomen. Daarom is er meer aandacht nodig voor duidelijke instructie, vaste routines en passende hulpmiddelen. Wie moeite heeft met oogdruppels toedienen, doet er goed aan dit te bespreken met de oogarts, apotheek of zorgverlener.
Met de juiste ondersteuning kunnen meer mensen zelfstandig, veilig en met meer vertrouwen blijven druppelen.
Veelgestelde vragen over oogdruppelen
Waarom lukt oogdruppelen vaak niet goed?
Oogdruppelen vraagt om goede hand-oogcoördinatie, voldoende handkracht en een stabiele houding. Veel mensen vinden het lastig om het flesje precies boven het oog te houden of knipperen op het moment dat de druppel valt.
Is een druppelbril hetzelfde als een behandeling?
Nee. Een druppelbril behandelt geen glaucoom, droge ogen of andere oogaandoeningen. Het is een hulpmiddel dat kan ondersteunen bij het toedienen van voorgeschreven oogdruppels.
Kan ik een druppelbril gebruiken na een staaroperatie?
Dat kan in veel gevallen, zolang de druppelbril geschikt is voor het flesje dat u gebruikt en u het druppelschema van uw arts volgt. Twijfelt u? Vraag dan advies aan uw oogarts, kliniek of apotheek.
Wat moet ik doen als ik twijfel of de druppel goed in mijn oog is gekomen?
Gebruik niet zomaar extra druppels zonder advies. Lees de instructie van uw arts of apotheek en vraag om uitleg als u vaak twijfelt of de druppel goed terechtkomt.
Voor wie is een oogdruppelbril bedoeld?
Een oogdruppelbril is bedoeld voor mensen die moeite hebben met zelfstandig oogdruppelen. Bijvoorbeeld door trillende handen, minder handkracht, verminderd zicht, onzekerheid of moeite met het goed richten van het flesje.
Heeft u moeite met oogdruppels toedienen?
De Oculoo oogdruppelbril helpt u om het flesje beter te positioneren en zelfstandiger te druppelen. Bekijk welke Oculoo druppelbril past bij uw oogdruppels of vraag advies aan uw apotheek of zorgverlener.
Bekijk Oculoo